Usa ka Pag-ampo

Hinaut unta nga malamdagan sa Langitnong Kahayag ang mga tanlag (konsensya) sa mga dagkung negosyante, mga politiko, mga manlalaban (abogado), mga taga-gobyerno, ug tanang nakigkonsabo (lokal ug langyaw) sa pagmina sa kabukiran ug pag-pamutol og kahoy sa Mindanao! Hinaut nga makabisita sila sa Cagayan de Oro ug Iligan aron makatabang. Hinaut pa unta.

[Kaliwat ni Karyapa]

TAMBAG NI RUDOLF STEINER

Kinahanglan atong papason
Gikan sa kalag
Tanang kahadlok ug kalisang sa mga umaabot kanato
Gikan sa kaugmaon.
Kinahanglan makaangkon kita sa kalinaw
Sa tanang gibati ug pagbati
Mahitungod sa kaugmaon.
Kinahanglan molantaw kita sa unahan
Nga may hingpit nga masaligong pagdawat
Sa tanang umaabot.
Ug kinahanglan hunahunaon lamang nato
Nga bisan unsa ang moabut
Kini hinatag kanato
Sa giya ning kalibutan nga tugob sa kaalam.
Kini tipik sa atong kinahanglang makat-onan niining panahona,
Diin
Kita magpakabuhi diha sa tiunay’ng pagsalig
Nga walay bisan unsang kasigurohan sa pagpakabuhi.
Salig sa makanunayong panabang
Sa ispirituhanong kalibutan.
Sa pagkatinuod, wa na’y laing mapuslan pa
Kon ang atong kaisug dili magpakyas kanato.
Ug atong pangitaon ang kaamguhan
Gikan sa atong kinahiladman,
Matag buntag ug gabii.

Boni Quirog
27 December 2010

Ang Unang Pagtuki

lunsay pa sa landay nga bulawan
ang pagbati sa usa ka bata nga buto
nga daw ang hamabaw nga kalipay
lang ang tiunay'ng pangandoy

apan subo nga pamati kung ang
katagbawan niining kalipay
mao ang tinguhang
unodnon

di na ikalimud
ang wa'y hanaw
sa tago nagtuki
sa pagtagbaw
sa lawasnong urog

unodnon
lawasnon
kalipay ug agulo
sa kalit nga
natagamtaman

sinulat ni tamtam

ARTE SA PAGPANGIHI

Bisan sa pagpangihi
adunay arte.
Ang mga laki
labi na sa syudad
mangihi sa pader
ilaybog-laybog,
magbadlis-badlis
og mga letra,
magdibuho’g kasingkasing
ug uban pa’ng porma.
Pagkahuman,
magkurog-kurog
ang abaga
sama sa sayaw
nga binag-o.
Ang mga baje
sa kabaryohan,
kung tigulang
magpasalipud lang
sa punuan sa saging.
Bisa’g magtindog
mahimo na.
Magbakaang lang
ug alsahon la’g d’yutay
ang saja.
Apan kung batan-on,
sa syudad man o sa bukid,
dili mahimo’g bisa’g asa
kay basi’g ukyon.
Daghan pa tingale’y
uba’ng paagi
ug laing arte
sa pagpangihi.


(Boni Quirog, December 2008)

Aning Luyong

Nangunot na ang nawong. Usahay manglipaghong. Singkit nga mga mata gi-anteojosan na. Ang buhok kinolora’g bughaw dapit sa iyang buna. Mopahiyom siya’g panagsa, samtang nag-asoy sa giatubang nga kiha. Kinadak-an iyang basak didto sa ila. May binuhing manok, baboy, ug baka. Wa gyud maglisud kay tulo ka anak tua sa laing nasud. Kalingawan niya paghimo’g saging ug bolanghoyng maruya, sa tunghaang elementarya didto ipamaligya. Marso 9, 2005 usa ka gatus ug katloan ka bata nangahilo. Nangamatay ang kawhaan ug pito. Siya gipasanginlan nga mao’y sad-an. Wa siya moangkon, busa ang kaso nagpadayon. Mipapel ang mga politico sa bag-o pa ang trahedya. Midugok usab ang daghang taga-media. Uso sa ilang dapit ang kemikal nga kasangkapan alang sa tanaman ug mga kahayupan. Daghang sugilanon, managlahing bersyon. Hasta bolanghoy gihimong kontrabida. Bisan sa Internet karon atong mabasa.

ni Nicholas Dee

San Jose

Kasagarang barangay
tua sa kabukiran
o di ba kaha
daplin sa kabaybayonan
apan dinhi may dagat
may bukid usab
ang humay abunda
ug daghang isuwa
sapajan ug lambay
isdang magku ug gagmay
batan-on ug hamtong
sa uma ug dagat
nagtambayayong
si ondoy ug inday
si tatay’g si nanay
moawit, mosayaw
mokaskas, molaylay
mosuwat, mobalak
modramas entablado
malipayon man unta
dinhi sa baryo
hangtud nga midangat
ang usa ka trahedya
gatusan ka mga bata
nahilo, nagsuka
kawhaan ug pito
sa kinabuhi nakabsan
ayuda nga daghan
dinhi miuwan
kasina mikuyanap
sa isig-ka-silingan
ang salapi ‘sab makahilo
kon dili mapahimutang
nga tarong ug husto.

ni Nicholas Dee

HOT AND EASY

Like hot pinipig afloat a river of chocolate,
They are towed down the Agusan furtively!
Their stirrings – quieted by the same grease
That makes pen-pushing so easy –
Soak the common folks’ poking noses.

We dream to reclaim the mountains
With the foliage that veils them
Yet, swifter than the current’s downstream run,
The director leads the circus
with a profiteering band:
Millions guide the logs’ clandestine glide
While eagles eye only monkeys and mice
And checkpoints collect loose coins.

As pontiffs echo the Fatherland’s pains,
Mother Nature is spilt as honey
on poor men’s beans.

Lumberjacks lie gainful
Cutting truth off Agusan’s soul.

- coypponte
March 26, 2008

Uwan

Unsaon pag-ikyas sa hapuhap
sa imong pagkawala?

Matag higayong kusog ang bunok
sa uwan, unang mobaha
ang dughan sa pagkamingaw
kaysa balisbisang gilaktan mo
paingon sa dakong isla
Sa mga Japayuki ug pantasya.

Milanog ang protesta
sa dugdog kaniadto
apan dili kayang babagan
ang bungol mong balatian.
Ug ako, naglingkod
sa suok sa kasingkasing
kong miuwan na sad,
nangandoyng patalinghugan,
duyog sa patak-uwan,
sa luwang sa atong
panagbuwag ang hinayng
tunob sa imong pagbiya.
Kilat man gud kang kalit
mikiblat sa akong kalimutaw.

Ug karon, miuwan na sad.
Duyog sa mga patak sa may
balisbisan, unta mga tunob
mo na kana sa atong hagdanan.

ni
Noel P. Tuazon
5th Prize Winner
Gawad Komisyon 2007
Kategoriya sa Balak sa Binisaya-Sinugbuanon