ARTE SA PAGPANGIHI

Bisan sa pagpangihi
adunay arte.
Ang mga laki
labi na sa syudad
mangihi sa pader
ilaybog-laybog,
magbadlis-badlis
og mga letra,
magdibuho’g kasingkasing
ug uban pa’ng porma.
Pagkahuman,
magkurog-kurog
ang abaga
sama sa sayaw
nga binag-o.
Ang mga baje
sa kabaryohan,
kung tigulang
magpasalipud lang
sa punuan sa saging.
Bisa’g magtindog
mahimo na.
Magbakaang lang
ug alsahon la’g d’yutay
ang saja.
Apan kung batan-on,
sa syudad man o sa bukid,
dili mahimo’g bisa’g asa
kay basi’g ukyon.
Daghan pa tingale’y
uba’ng paagi
ug laing arte
sa pagpangihi.


(Boni Quirog, December 2008)

Aning Luyong

Nangunot na ang nawong. Usahay manglipaghong. Singkit nga mga mata gi-anteojosan na. Ang buhok kinolora’g bughaw dapit sa iyang buna. Mopahiyom siya’g panagsa, samtang nag-asoy sa giatubang nga kiha. Kinadak-an iyang basak didto sa ila. May binuhing manok, baboy, ug baka. Wa gyud maglisud kay tulo ka anak tua sa laing nasud. Kalingawan niya paghimo’g saging ug bolanghoyng maruya, sa tunghaang elementarya didto ipamaligya. Marso 9, 2005 usa ka gatus ug katloan ka bata nangahilo. Nangamatay ang kawhaan ug pito. Siya gipasanginlan nga mao’y sad-an. Wa siya moangkon, busa ang kaso nagpadayon. Mipapel ang mga politico sa bag-o pa ang trahedya. Midugok usab ang daghang taga-media. Uso sa ilang dapit ang kemikal nga kasangkapan alang sa tanaman ug mga kahayupan. Daghang sugilanon, managlahing bersyon. Hasta bolanghoy gihimong kontrabida. Bisan sa Internet karon atong mabasa.

ni Boni Quirog

San Jose

Kasagarang barangay
tua sa kabukiran
o di ba kaha
daplin sa kabaybayonan
apan dinhi may dagat
may bukid usab
ang humay abunda
ug daghang isuwa
sapajan ug lambay
isdang magku ug gagmay
batan-on ug hamtong
sa uma ug dagat
nagtambayayong
si ondoy ug inday
si tatay’g si nanay
moawit, mosayaw
mokaskas, molaylay
mosuwat, mobalak
modramas entablado
malipayon man unta
dinhi sa baryo
hangtud nga midangat
ang usa ka trahedya
gatusan ka mga bata
nahilo, nagsuka
kawhaan ug pito
sa kinabuhi nakabsan
ayuda nga daghan
dinhi miuwan
kasina mikuyanap
sa isig-ka-silingan
ang salapi ‘sab makahilo
kon dili mapahimutang
nga tarong ug husto.

ni Boni Quirog

HOT AND EASY

Like hot pinipig afloat a river of chocolate,
They are towed down the Agusan furtively!
Their stirrings – quieted by the same grease
That makes pen-pushing so easy –
Soak the common folks’ poking noses.

We dream to reclaim the mountains
With the foliage that veils them
Yet, swifter than the current’s downstream run,
The director leads the circus
with a profiteering band:
Millions guide the logs’ clandestine glide
While eagles eye only monkeys and mice
And checkpoints collect loose coins.

As pontiffs echo the Fatherland’s pains,
Mother Nature is spilt as honey
on poor men’s beans.

Lumberjacks lie gainful
Cutting truth off Agusan’s soul.

- coypponte
March 26, 2008

Uwan

Unsaon pag-ikyas sa hapuhap
sa imong pagkawala?

Matag higayong kusog ang bunok
sa uwan, unang mobaha
ang dughan sa pagkamingaw
kaysa balisbisang gilaktan mo
paingon sa dakong isla
Sa mga Japayuki ug pantasya.

Milanog ang protesta
sa dugdog kaniadto
apan dili kayang babagan
ang bungol mong balatian.
Ug ako, naglingkod
sa suok sa kasingkasing
kong miuwan na sad,
nangandoyng patalinghugan,
duyog sa patak-uwan,
sa luwang sa atong
panagbuwag ang hinayng
tunob sa imong pagbiya.
Kilat man gud kang kalit
mikiblat sa akong kalimutaw.

Ug karon, miuwan na sad.
Duyog sa mga patak sa may
balisbisan, unta mga tunob
mo na kana sa atong hagdanan.

ni
Noel P. Tuazon
5th Prize Winner
Gawad Komisyon 2007
Kategoriya sa Balak sa Binisaya-Sinugbuanon

poems outlive the poet

We pay tribute to three-time Palanca Awardee for poetry in English, Clovis Lopez Nazareno, who chose to serve the farmers and fishermen of Loon than embrace the limelight. Yes, Clovis could have gone to Manila or tried his luck abroad. He was not just good at poetry in English, he was very good at it. It’s been five years since he dropped his writing tools.

And lest you be misled by old rumors, it is not true that he was like Edgar Allan Poe who had to drink in order to write well. His closest of friends have told us, Clovis writes without alcohol. But that he loved drinking alcohol too much was a choice he also made freely. He has two siblings who are both doctors of medicine. But he insisted in his love for drinking for it is also his way of immersing himself in the lives of the lowly Loonanons. While at his wake, we overheard a farmer whisper in desperation, “Naunsa man ka Dong nga kalitan man mi nimo'g biya”. Proof enough of how the people in the hinterlands of Loon loved the man.

A durable one. On the lighterside of things, 74 year-old Manang Pistang of Inabanga goes around the city peddling her ginamos nga sisi by offering a balak. Almost always, her bottles are sold out before sundown.

Sometime in the late ‘90s, Nang Pistang had a chance to deliver her own composition at the Bohol Tropics, to the delight of visiting poets from different corners of our country. That same composition won a prize for her in a balak contest at a Cebu City radio station. Here is her piece in Boholano-Bisaya:

ANG TANAN PAGAHUKMAN
(Tinagik ni Gng. Teofista Cenabre Cenita, “Pistang”, nga taga-
Sto. Nino, Inabanga, Bohol)

Dili ako usa ka magbabalak,
Nga tagikon ko ang maluming pulong.
Dili ako usa ka pintor,
Nga kuliton ko ang matahom nga larawan.
Kon dili usa lang ako ka kabus ninyong igsoon,
Nga mibarog dinhi sa inyong atubangan,
Aron sa paghatag og hamubong balak.
Balak nga nag uluhan, “Ang Tanan Pagahukman”

Pasagdi akong tamayon sa mga katawhan,
Pasagdi akong mag-antus sa mga kapaitan,
Kay mao man kining mga kabus, pagadat-ugan lang sa mga kasal-anan,
Kay sa ilang pagtoo wala nay laing gamhanan, gawas sa ilang bulawan.

Ang lawas nila matambok kay daghan man silag bulawan.
Apan ang kalag nila nagniwang, kay naglunang man sa mga kasal-anan.
Inila og tinamod dinhi sa atong hukmanan,
Apan sa hukmanan ni Bathala sila pagasilutan.

Busa hinuktuki ninyo ang kabus og ang adunahan,
Managsama ra diay og sangputanan.
Kon dagiton na sa kamatayon, wala nay mopugong nga bulawan.
Kay didto ni Bathala kitang tanan moatobang.
Kong kinsa kadtong may kasal-anan,
Ibanlod sa suwab sa kalayo sa kasakitan.
Kay ang tanan pagahukman.


(Midaug sa bangga sa mga balak sa Akyon Radyo, Padayon Pilipino, Syudad sa Sugbo)
Courtesy of Boni Quirog

Maanyag nga Bohol

Bow.

Taga-laing dapit
Dire ning hapit





Sa iyang kaanyag
ang dayo na na-akit

Ang kasing-kasing
dire ning pilit


Ning pilit...
murag bubble gum

kung mupilit
makabuang.

hehehe

Balik sa Bohol balik!

(Mga hulagway gikan sa cellphone ni Bootsie)

How To Post Blogs Here!

Sa atong mga KAKAuban, KAKAmpi, KAKAibigan, KAKAistorya, KAKApanig ug KAKAberks...

Unsaon pagpadayag sa injong mga sinuwat, balak, mga huna-huna dinhi nga blog, ani-a ang mga paagi:

1. Ang username mao ang pangan sa unang mambabalak nga nahisuwat sa mga sa mga libro sa mga unang bisitang Espanyol sa Bohol.
2. Ang password mao ang pangan sa superhero nga gipaak sa kaka.
3. Nah, hala! Sige, pagsuwat na sa inyong mga gihuna-huna.
4. Ajo-ajo mong tanan!

Manang

ajo!

Si Chris ni!

mao ra to!

KAKAibigan KAKAmpi sa KAKAsakit ug KAKAlipay

Hi, hilo! Dugay na gayud ko wa kabasa sa atong mga gipanuwat diri. Nalingaw ko nagbasa sa imong gisuwat Paul. Bitaw, mura'g dugay na nga wala'y niabli aning atong blog, ba. Sige lang kay gakita man pud ta. Nalingaw ko sa mga WHALES nga dagko jamo. Bahala na ug wa nagpakita ang mga dolphins. Sige lang pud ug gihilantan ko ug taman...nalingaw man pud kariyo. Ambot! (such a twisted thinking, no? hehehe!) bitaw.... sa sunod natong pagkita...

adios....goodbye...babay!

biday

mitzi? aha ka? gimingaw na mi nimo! ajo ajo ha!

Ako ni

Kinahanglan PA bang ibUtang ang ahong ngan? Wa ba diay ka kaiLa naho, Manag Biday? Ako ni. Ako ba. Ako lagi ni! Wa ka kaila sa ahong tingog? Syaro na pud. Hello? Hello? Wa may motubag. Di kaha ni gubaon? Hello! Hello! Ah, gubaon jud.
Usa ka nalilibog nga tawo

Hilo, Haw ur yo? Am payb yers old? Wat ish yur nem?

mga kauban... isuwat injong pangan ubos sa injong mga blog ug mga comment para makaibawo ta ug kinsa mo...

mao...manag biday ba? hehehe! kaduha pa gyud. (ako na gi-edit ang usa!) wa tingali ni-lihok ang N sa keyboard. mao!

Salamat kang Jasper ug Mitzi sa pag-blog... Paul? Asa imoha ani?

Sige...sa sunod natong pagtigum-tigum... kinsa may mag-bertdi sunod?

Salamat!

Biday

give me blog or give me blood

seeing as how i'm technologically challenged, this creation called blogspot challenged me. and i say to you, experience indeed is what happens when you click the wrong buttons :)
hala post na mo dayon, dayon! maayo nang naa tay kalingawan.
wa gihapoy libog

tigpangutana

hahay. pangutan-on pa ba ngano manag biday. klaro na kaayo nga gadanghag siya ug suwat mao nga nakalimtan ang "g" sa manang. o sige, ug di ka ana nga ekplinasyon kini na lang... wa syay lingaw! missing all of you
way libog kay niagi na man ug kalibog :0

Ngano man?

Manag Biday,

Ngano man nga "Manag Biday" man ang imong gigamit, dili "Manang Biday"?

Usa nga nalilibog nga tawo

nothing much

BAYNTE SINGKO. By this time i would have (1) made my first billion, (2) contemplated on the terms for the latest world cup-winning sports yatch, (3) accepted my first nomination for acting, directing, and producing a heartwarming, life-changing, coming-of-age, slightly harder-than-soft-porn, period, epic film, (4) purchased Tagbilaran, and (5) gave grants to my impoverished, striving Kaka fellows.

but the quarter of a century of uneventful struggle yielded nothing but doodles of a childish dream and excess syllables for metered poems.I learned: there is not an extra dime from measerbaly writing failed loves-- or pubertal fantasies-- to rub my last coin with.

what i have by now are only plots for sacharine prose, cliched in their universality. those that produce stories that already come--oh, well-- a dime and a dozen.

Summer Fun

Maajong Adlaw, mga kauban!

Kanus-a ta mag-summer outing slash poetry reading? Game na ba kayo?

Reply Reply Reply!

Mag-post na!

Manang Biday

KAKA: Kaliwat, kauban, kakampi, kaibigan...

Kauban...
Vida (una jud ko, haha! way lalis!) Nelia, Mitzi L., Mitzi I., Jasper, John, Paul, Peter, Amor, Mike, Terence, Boni Q., Mam Rose, Kitte', Liza, Eric, Weewee, Jonathan, Anthony

Mam Merlie, Mam Marj

Sandra, Chris, Glenn, Antonio, Butch, Dhing, Elo,

Kinsa pa? Tingog mo!

Magpost...magpost...magpost... or email Manag Biday!

Boholano Link

Basa na! http://sn0white.blogspot.com

Welcome!

Maajong Buntag...Udto...Hapon...ug Gabii...

Kini ang atong bag-ong blog page (kay nakalimot ko sa username sa una nga blog page nato! aguy, kalooy...sayang!)

Hala, sige! Pagpatuyang mo sa injong gibati... pagsuwat na!

Manag Biday
Kauban